Milk Production Increase Cattle Feed: ಹಸು ಮತ್ತು ಎಮ್ಮೆಗಳ ಹಾಲಿನ ಇಳುವರಿ ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಸಮತೋಲನ ಪಶು ಆಹಾರ, ಹಸಿರು ಮೇವು, ಒಣ ಹುಲ್ಲಿನ ಸರಿಯಾದ ಪ್ರಮಾಣ ಹೇಗೆ ನೀಡಬೇಕು? ಸಂಪೂರ್ಣ ಮಾಹಿತಿ…
ಹೈನುಗಾರಿಕೆ (Dairy farming) ಇಂದು ಗ್ರಾಮೀಣ ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಆಧಾರವಾಗಿದೆ. ಸಣ್ಣ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಮ ರೈತರಿಗೆ ಹಾಲು ಮಾರಾಟವು ನಿತ್ಯ ಆದಾಯದ ಮೂಲವಾಗಿದ್ದು, ಸರಿಯಾದ ಆಹಾರ ವ್ಯವಸ್ಥೆ (Feeding Management) ಮೂಲಕ ಹಸು ಹಾಗೂ ಎಮ್ಮೆಗಳಿಂದ ಹೆಚ್ಚು ಹಾಲು ಪಡೆಯುವುದು ಸಾಧ್ಯ.
ಆದರೆ ಅನೇಕ ರೈತರು ರಾಸುಗಳ ದೇಹದ ತೂಕ, ಹಾಲಿನ ಪ್ರಮಾಣ, ಗರ್ಭಾವಸ್ಥೆ ಮತ್ತು ಹಾಲು ಕರೆಯುವ ಹಂತ (Lactation Stage) ಇತ್ಯಾದಿಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸದೆ ಆಹಾರ ನೀಡುತ್ತಾರೆ. ಇದರಿಂದ ಹಾಲಿನ ಇಳುವರಿ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಪಶು ಆರೋಗ್ಯದ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ.
ಈ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ಹಾಲು ಕರೆಯುವ ಹಸು, ಎಮ್ಮೆಗಳ ದೇಹದ ತೂಕ ಮತ್ತು ಹಾಲಿನ ಪ್ರಮಾಣಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಯಾವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಆಹಾರ ನೀಡಬೇಕು, ಪಶು ಆಹಾರ, ಹಸಿರು ಮೇವು, ಒಣ ಮೇವಿನ ಸಮತೋಲನ ಮಿಶ್ರಣ ಹೇಗೆ ಇರಬೇಕು ಎಂಬುದರ ಬಗ್ಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ.
ಹಾಲಿನ ಇಳುವರಿ ಮತ್ತು ಪೌಷ್ಟಿಕ ಅಗತ್ಯತೆ
ಹಾಲಿನ ಪ್ರಮಾಣ ಮತ್ತು ಕೊಬ್ಬಿನ ಅಂಶ (Fat Percentage) ಆಧರಿಸಿ ರಾಸುಗಳ ಆಹಾರದ ಅಗತ್ಯತೆ ನಿಗದಿಯಾಗುತ್ತದೆ. ಕರು ಹಾಕಿದ ನಂತರ ಮೊದಲ 6 ರಿಂದ 8 ವಾರಗಳವರೆಗೆ ಹಾಲಿನ ಉತ್ಪಾದನೆ ಗರಿಷ್ಠ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ.
ಈ ಅವಧಿಯನ್ನು ‘Peak Lactation Period’ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ರಾಸುಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಶಕ್ತಿ (Energy), ಪ್ರೋಟೀನ್ (Protein), ಖನಿಜಗಳು (Minerals) ಮತ್ತು ವಿಟಮಿನ್ಗಳ ಅಗತ್ಯ ಹೆಚ್ಚಿರುತ್ತದೆ.
ಮೊದಲ ಮೂರು ತಿಂಗಳು ಉತ್ತಮ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಆಹಾರ ನೀಡುವುದು ಬಹಳ ಮುಖ್ಯ. ಹಸಿರು ಮೇವು, ಸಮತೋಲನ ಪಶು ಆಹಾರ (Balanced Cattle Feed) ಮತ್ತು ಖನಿಜ ಮಿಶ್ರಣ (Mineral Mixture) ಸರಿಯಾಗಿ ನೀಡಿದರೆ ಹಸುವಿನ ಅನುವಂಶೀಯ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚು ಹಾಲು ಪಡೆಯಬಹುದು.
ಮೂರು ತಿಂಗಳ ನಂತರ ಹಾಲಿನ ಪ್ರಮಾಣ ಕ್ರಮೇಣ ಕಡಿಮೆಯಾಗುವ ಹಂತಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತದೆ. ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಪಶು ಆಹಾರದ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಸ್ವಲ್ಪ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿ, ಹಸಿರು ಹುಲ್ಲು ಮತ್ತು ಒಣ ಹುಲ್ಲಿನ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಬಹುದು.
ದೇಹದ ತೂಕಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣ ಆಹಾರ ಪ್ರಮಾಣ
ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಹಸುಗಳು ತಮ್ಮ 100 ಕೆ.ಜಿ ದೇಹದ ತೂಕಕ್ಕೆ 2 ರಿಂದ 2.5 ಕೆ.ಜಿ ಒಣ ಆಹಾರ (Dry Matter) ತಿನ್ನುತ್ತವೆ. ಎಮ್ಮೆಗಳಿಗೆ ಇದು 2.5 ರಿಂದ 3 ಕೆ.ಜಿ ವರೆಗೆ ಇರಬಹುದು.
ಉದಾಹರಣೆಗೆ, 400 ಕೆ.ಜಿ ತೂಕದ ಹಸು ಇದ್ದರೆ ಕನಿಷ್ಠ 8 ರಿಂದ 10 ಕೆ.ಜಿ ಒಣ ಆಹಾರ ಅಗತ್ಯ. ಈ ಒಣ ಆಹಾರದಲ್ಲಿ ಸಮತೋಲನ ಪಶು ಆಹಾರ, ಒಣ ಹುಲ್ಲು ಮತ್ತು ಹಸಿರು ಮೇವು ಸಮರ್ಪಕ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಇರಬೇಕು.
- ಸ್ಥಳೀಯ (ನಾಟಿ) ಹಸುಗಳಿಗೆ: 4-5 ಕೆ.ಜಿ ಒಣ ಹುಲ್ಲು ಮತ್ತು 1-1.5 ಕೆ.ಜಿ ಸಮತೋಲನ ಆಹಾರ ಒದಗಿಸಬೇಕು.
- ಮಿಶ್ರ ತಳಿ (Crossbreed) ಹಸುಗಳಿಗೆ: 5-6 ಕೆ.ಜಿ ಒಣ ಹುಲ್ಲು ಹಾಗೂ 2 ಕೆ.ಜಿ ಸಮತೋಲನ ಪಶು ಆಹಾರ ನೀಡಬೇಕು.
ಹಸಿರು ಮೇವು ಹೆಚ್ಚು ಲಭ್ಯವಿದ್ದರೆ ಸಮತೋಲನ ಆಹಾರದ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಬಹುದು. ಇದು ವೆಚ್ಚ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವಲ್ಲಿ ಸಹಾಯಕ.
ಇದನ್ನೂ ಓದಿ: Raitara Magana Maduve: ರೈತರ ಮಗನನ್ನು ಮದುವೆಯಾಗುವ ಹುಡುಗಿಗೆ ಸರ್ಕಾರಿ ನೌಕರಿ, 10 ಲಕ್ಷ ಠೇವಣಿ
ಸಮತೋಲನ ಪಶು ಆಹಾರದ ಗುಣಮಟ್ಟ
ಉತ್ತಮ ಡೈರಿ ಪಶು ಆಹಾರದಲ್ಲಿ ಕನಿಷ್ಠ 18-20% ಕಚ್ಚಾ ಸಸಾರಜನಕ ಮತ್ತು 68-70% ಶಕ್ತಿ ಅಂಶ ಇರಬೇಕು. ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿ ಲಭ್ಯವಿರುವ ಪದಾರ್ಥಗಳಾದ ಕಾಳು ಪುಡಿ, ಗೋಧಿ ಚೊಕ್ಕೆ, ಜೋಳದ ಪುಡಿ, ಎಣ್ಣೆಗಿಡದ ಕೆಕ (Oil Cake) ಮುಂತಾದವುಗಳಿಂದ ಆಹಾರ ಮಿಶ್ರಣ ತಯಾರಿಸಬಹುದು. ಆಹಾರ ಮಿಶ್ರಣವನ್ನು ಕ್ಷೇತ್ರದ ಲಭ್ಯತೆ ಮತ್ತು ದರವನ್ನು ಗಮನದಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ತಯಾರಿಸಬೇಕು.
ಹಾಲಿನ ಪ್ರಮಾಣಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಆಹಾರ
ಹಸು/ಎಮ್ಮೆ ಹಾಲು ಕರೆಯುವಾಗ ದೇಹ ನಿರ್ವಹಣೆಯ ಜೊತೆಗೆ ಹಾಲು ಉತ್ಪಾದನೆಗೂ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಪೌಷ್ಟಿಕಾಂಶ ನೀಡಬೇಕು.
- ಶರೀರ ನಿರ್ವಹಣೆಗೆ 1.5 ಕೆ.ಜಿ ಸಮತೋಲನ ಆಹಾರ
- ಪ್ರತೀ ಲೀಟರ್ ಹಾಲಿಗೆ ಹಸುಗಳಿಗೆ 400 ಗ್ರಾಂ ಪಶು ಆಹಾರ
- ಪ್ರತೀ ಲೀಟರ್ ಹಾಲಿಗೆ ಎಮ್ಮೆಗಳಿಗೆ 500 ಗ್ರಾಂ ಪಶು ಆಹಾರ
- ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಹಸು 10 ಲೀಟರ್ ಹಾಲು ನೀಡಿದರೆ: 10×400 ಗ್ರಾಂ = 4 ಕೆ.ಜಿ ಪಶು ಆಹಾರ (ಹೆಚ್ಚುವರಿ)
ಇದರಿಂದ ಹಾಲಿನ ಪ್ರಮಾಣ ಮತ್ತು ಕೊಬ್ಬಿನ ಅಂಶ ಎರಡೂ ಉತ್ತಮವಾಗಿರುತ್ತವೆ.
ಇದನ್ನೂ ಓದಿ: Cow Shed Subsidy under MGNREGA: ಹಸು ಕೊಟ್ಟಿಗೆ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ₹57,000 ಸಹಾಯಧನ | ರೈತರಿಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿ
ಹಸಿರು ಮೇವುಗಳ ಮಹತ್ವ
ಹಸಿರು ಹುಲ್ಲುಗಳು ಜೀರ್ಣಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು (Digestion) ಸುಧಾರಿಸುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಕಡಿಮೆ ವೆಚ್ಚದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಹಾಲು ಪಡೆಯಲು ಸಹಕಾರಿ.
ಹತ್ತು ಕೆ.ಜಿ ಹಸಿರು ಹುಲ್ಲು ಒಂದು ಕೆ.ಜಿ ಸಮತೋಲನ ಆಹಾರಕ್ಕೆ ಸಮಾನ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. 35-40 ಕೆ.ಜಿ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಹಸಿರು ಹುಲ್ಲು ನೀಡುವುದರಿಂದ 6-7 ಲೀಟರ್ ಹಾಲಿನ ಇಳುವರಿ ಪಡೆಯಬಹುದು.
ಇದನ್ನೂ ಓದಿ: Pension Hike 2026: ಅಂಗವಿಕಲ, ವಿಧವಾ ಮತ್ತು ವೃದ್ಧಾಪ್ಯ ವೇತನ ಹೆಚ್ಚಳ | ನಿಜವಾದ ಮಾಹಿತಿ ಏನು?
ಉತ್ತಮ ಹಸಿರು ಹುಲ್ಲುಗಳು:
- ಜೋಳ
- ನೇಪಿಯರ್ ಹುಲ್ಲು
- ಗಿನಿ ಹುಲ್ಲು
- ರೋಡ್ಸ್ ಹುಲ್ಲು
- ಪ್ಯಾರಾ ಹುಲ್ಲು
ದ್ವಿದಳ ಸಸ್ಯಗಳು (Leguminous Fodder)
- ಬರ್ಸೀಮ್ (Berseem)
- ಕುದುರೆ ಮಸಾಲೆ
- ಅಲಸಂದಿ ಸೊಪ್ಪು
- ಸೋಯಾಬೀನ್ ಸೊಪ್ಪು
ಹಸಿರು ಹುಲ್ಲು ಮತ್ತು ದ್ವಿದಳ ಸಸ್ಯಗಳನ್ನು ಮಿಶ್ರ ಮಾಡಿ ನೀಡಿದರೆ ಉತ್ತಮ ಫಲಿತಾಂಶ ಸಿಗುತ್ತದೆ.
ಇದನ್ನೂ ಓದಿ: PM Kisan Pending Payment Update: ಪಿಎಂ-ಕಿಸಾನ್ ಬಾಕಿ ಹಣ ಬಿಡುಗಡೆ | ನಿಮಗೆ ಹಣ ಬರುತ್ತಾ? ಹೀಗೇ ಚೆಕ್ ಮಾಡಿ
ಗರ್ಭಾವಸ್ಥೆಯ ಆಹಾರ ನಿರ್ವಹಣೆ
ರಾಸು ಗರ್ಭದಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ಕೊನೆಯ ಎರಡು ತಿಂಗಳು ‘Dry Period’ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಹಾಲು ಕರೆಯುವುದನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿ 1-2 ಕೆ.ಜಿ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಸಮತೋಲನ ಆಹಾರ ನೀಡಬೇಕು. ಈ ಕ್ರಮದಿಂದ:
- ಕರು ಆರೋಗ್ಯವಾಗಿರುತ್ತದೆ
- ಹಾಲು ಆರಂಭದ ಹಂತದಲ್ಲಿ ರೋಗಗಳು ಕಡಿಮೆ
- ಗರ್ಭಧಾರಣೆ ಸಂಬಂಧಿತ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಕಡಿಮೆ
- ಖನಿಜ ಮಿಶ್ರಣ (Mineral Mixture) ಮತ್ತು ಉಪ್ಪು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ನೀಡಬೇಕು.
ನಾಟಿ ರಾಸುಗಳ ಆಹಾರ ಕ್ರಮ
ನಮ್ಮ ನಾಟಿ ಹಸುಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ದಿನಕ್ಕೆ 2-3 ಲೀಟರ್ ಹಾಲು ನೀಡುತ್ತವೆ. ಬಹುತೇಕ ರೈತರು ಕೇವಲ ಮೇಯಿಸುವುದರ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಈ ಕ್ರಮ ಪಾಲಿಸಿದರೆ ಹಾಲಿನ ಪ್ರಮಾಣ ಹೆಚ್ಚಿಸಬಹುದು:
- 3-4 ಕೆ.ಜಿ ಹಸಿರು ಹುಲ್ಲು
- 1-1.5 ಕೆ.ಜಿ ಮನೆಯಲ್ಲೇ ತಯಾರಿಸಿದ ಪಶು ಆಹಾರ
- ನಿಯಮಿತ ಖನಿಜ ಮಿಶ್ರಣ ಇದರಿಂದ ಹಾಲಿನ ಪ್ರಮಾಣ ಮತ್ತು ಗುಣಮಟ್ಟ ಎರಡೂ ಹೆಚ್ಚುತ್ತವೆ.
ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ಎತ್ತು/ಹೋರಿಗಳ ಆಹಾರ
ಕೃಷಿ ಕಾರ್ಯಗಳಿಗೆ ಬಳಸುವ ಹೋರಿಗಳಿಗೆ ಕೆಲಸದ ಅವಧಿಗೆ ಅನುಗುಣ ಆಹಾರ ನೀಡಬೇಕು. ಒಣ ಹುಲ್ಲು + ಹಸಿರು ಹುಲ್ಲು, 2-3 ಕೆ.ಜಿ ಸಮತೋಲನ ಆಹಾರ. ಭಾರೀ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಶಕ್ತಿ ಅಗತ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ.
ಇದನ್ನೂ ಓದಿ: BV 380 layer farming: ವರ್ಷವಿಡಿ ಮೊಟ್ಟೆ ಹಾಕುವ ಬಿವಿ 380 ಕೋಳಿ ಸಾಕಾಣಿಕೆಯಿಂದ ಭರ್ಜರಿ ಆದಾಯ | ಸಂಪೂರ್ಣ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿ
ಪ್ರಮುಖ ಸಲಹೆಗಳು
- ಶುದ್ಧ ಕುಡಿಯುವ ನೀರು ದಿನಕ್ಕೆ ಕನಿಷ್ಠ 3-4 ಬಾರಿ ಲಭ್ಯವಾಗಬೇಕು.
- ಆಹಾರವನ್ನು ಒಂದೇ ಬಾರಿ ನೀಡದೆ 2-3 ಬಾರಿ ಹಂಚಿ ನೀಡಬೇಕು.
- ಆಹಾರ ಬದಲಾವಣೆ ಹಠಾತ್ ಮಾಡಬಾರದು. ನಿಧಾನವಾಗಿ ಬದಲಾಯಿಸಬೇಕು.
- ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ಪಶು ವೈದ್ಯರ ಸಲಹೆ ಪಡೆಯಬೇಕು.
ಈ ನಾಲ್ಕು ಅಂಶ ಸರಿಯಾಗಿ ಪಾಲಿಸಿ
ಹಸು ಮತ್ತು ಎಮ್ಮೆಗಳಿಂದ ಹೆಚ್ಚು ಹಾಲು ಪಡೆಯಲು ಉತ್ತಮ ತಳಿ ಮಾತ್ರ ಸಾಕಾಗುವುದಿಲ್ಲ; ಸರಿಯಾದ ಆಹಾರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯೇ ಪ್ರಮುಖ. ದೇಹದ ತೂಕ, ಹಾಲಿನ ಪ್ರಮಾಣ, ಗರ್ಭಾವಸ್ಥೆ ಮತ್ತು ಹಸಿರು ಮೇವಿನ ಲಭ್ಯತೆ ಇವುಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಸಮತೋಲನ ಆಹಾರ ನೀಡಿದರೆ ಹಾಲಿನ ಇಳುವರಿ ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದು ಸಾಧ್ಯ.
ಸಮತೋಲನ ಪಶು ಆಹಾರ (Balanced Feed), ಗುಣಮಟ್ಟದ ಹಸಿರು ಮೇವು (Green Fodder), ಖನಿಜ ಮಿಶ್ರಣ (Mineral Supplement) ಮತ್ತು ಶುದ್ಧ ನೀರು – ಈ ನಾಲ್ಕು ಅಂಶಗಳನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಪಾಲಿಸಿದರೆ ರೈತರು ಕಡಿಮೆ ವೆಚ್ಚದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಹಾಲು ಉತ್ಪಾದಿಸಿ ಉತ್ತಮ ಆದಾಯ ಪಡೆಯಬಹುದು.